Ethereum'un kurucularından Vitalik Buterin, ağın uzun vadeli yol haritasına dair önemli deytaylar paylaştı. Buterin, "Lean Ethereum" (Yalın Ethereum) olarak adlandırılan ve ağın işleyişini neredeyse tamamen yeniden inşa etmeyi hedefleyen bu sürecin en az tarihi Merge (Birleşme) güncellemesi kadar etkili olacağını söyledi.
Türk lirası ile ETH satın almak için tıkla!
Lean Ethereum Nedir? Vitalik Buterin Açıkladı!
Haziran ayı sonlarında Berlin'de düzenlenen Ethereum araştırmacıları toplantısının ardından X üzerinden açıklamalar yapan Vitalik Buterin, Lean Ethereum'un basit ve tekil bir güncelleme olmadığını vurguladı. Buterin'in "Ethereum'un üçüncü büyük versiyonu" olarak tanımladığı Lean Ethereum, üç ila dört yıl içinde tamamlanması planlanan bir dizi güncellemeden oluşuyor.
Buterin'in açıklamasına göre, bu yılın sonlarına doğru gerçekleşmesi planlanan "Hegota" güncellemesi, Ethereum'un muhtemelen son "Yalın-öncesi" (pre-Lean) sert çatallanması (hard fork) olacak.
Ethereum'un Önemli Parçaları Yenilenecek
Buterin, bu güncellemeler sayesinde protokolün neredeyse her bir önemli parçasının yenileneceğini ifade etti. En sarsıcı değişiklik, ağın veri depolama yönteminde yapılacak. Mevcut sistemde kripto varlık bakiyelerinden akıllı sözleşmelere kadar tüm durum verileri tek ve bakımı oldukça maliyetli bir formatta tutuluyor. Yeni tasarım ise karmaşık merkeziyetsiz finans (DeFi) uygulamaları için mevcut sağlam yapıyı korurken; daha basit tokenler, NFT'ler ve uygulamalar için çok daha ucuz bir depolama katmanı yaratıyor.
Vitalik Buterin'e göre bu yeni mimari, mevcut uygulamaların kodlarını yeniden yazmaya zorlamadan bazı tokenler için işlem ücretlerini 10 kattan fazla düşürebilir.
Yol haritasındaki bir diğer önemli geliştirme ise kuantum bilişim teknolojisine karşı alınacak önlemlerle ilgili olacak. Vitalik Buterin, kuantum bilgisayarların mevcut blokzincir şifrelemesini kırabilme ihtimaline karşı ağı kuantum dirençli hali getirme "önceliğinin fazlasıyla arttığını" belirtti. Buna göre, blob'ları kuantuma dirençli haline getirmek en büyük öncelik olarak görülüyor. Geçici veri depolama birimleri olan blob'lar, Katman 2 (Layer 2) ağlarının işlem ücretlerini düşük tutmasını sağladığı için Ethereum ekosisteminin işleyişinde önemli bir rol oynuyor.
Gizlilik de benzer şekilde öncelikli hedefler arasında yer alıyor. Buterin, "Gizlilik artık sonradan eklenen bir özellik değil, birincil bir hedef" ifadelerini kullanarak, yeni özelliklerin daha tasarım aşamasından itibaren işlemlerin gizliliğinin nasıl sağlanacağı gözetilerek geliştirildiğini belirtti.
Bu iki tema, Buterin'in geçen aylarda yayımladığı "strawmap" yol haritasındaki beş temel ana hedeften ikisini oluşturuyor.
EVM'nin Rolü Değişiyor
Vitalik Buterin, ağdaki tüm uygulamaların yürütüldüğü yazılım ortamı olan Ethereum Sanal Makinesi (EVM) yerine geçecek yeni bir altyapı inşa etme hedefini de detaylandırdı.
En güçlü adayların RISC-V ve leanISA olduğunu belirten Buterin, nihai vizyonda ağın tamamen yeni bir yürütme motoru üzerinde çalışmasını planlıyor. Ancak EVM tamamen rafa kalkmayacak; mevcut uygulamaların hiçbir değişiklik gerektirmeden çalışmaya devam etmesi için bir uyumluluk ve çeviri katmanı olarak arka planda görev yapacak. Daha verimli bir yürütme motoru, işlemlerin doğruluğunu matematiksel olarak kanıtlamanın maliyetini düşürecek.
Buterin geçtiğimiz aylarda bu dönüşüm için RISC-V altyapısını önerse de Arbitrum'un arkasındaki çekirdek geliştirici ekip olan Offchain Labs, WebAssembly'nin çok daha iyi bir seçenek olduğunu savunmuştu.
'Ethereum, CROPS'tur'
Yol haritasının kapasite tarafında ise ağın gücünün önümüzdeki beş yıl boyunca istikrarlı bir şekilde artırılması hedefleniyor. Bu kapsamda, Hegota'dan önce hayata geçmesi beklenen "Glamsterdam" güncellemesiyle bloklardaki işlem kapasitesini belirleyen gas limitlerinin yükseltilmesi planlanıyor.
Tüm bu devasa vizyonun, Ethereum Vakfı'nın iş gücünün yaklaşık %20'sini (54 kişi) işten çıkararak küçülmeye gittiği bir yeniden yapılanma döneminin hemen ardından açıklanması dikkat çekti. Buterin, vakfın yeni dönemdeki daraltılmış ve özüne dönmüş odağını özetlemek için sözlerini "Ethereum CROPS'tur" diyerek noktaladı. Bu kısaltma; ağın sarsılmaz temelleri olan Sansür Direnci (Censorship resistance), Açık Kaynak (Open source), Gizlilik (Privacy) ve Güvenlik (Security) ilkelerini temsil ediyor.
İnternet sitemizde yapılan bu paylaşımlar, yalnızca bilgilendirme amaçlı olup herhangi bir şekilde yatırımcılara telkinde bulunma, yatırımcıları yönlendirme yahut yatırımcılara kar/zarar vaadi verme şeklinde yorumlanamaz.