Ethereum geliştiricileri, ağdaki stake edilen ETH miktarı toplam arzın yarısına ulaştığında staking ödüllerini tamamen ortadan kaldıracak yeni bir teklif sundu. EIP-8361 olarak bilinen bu teklif, doğrulayıcıların ödüllerinden kesintiler yaparak bu miktarı yakmayı ve staking oranına bağlı olarak net getiriyi kademeli şekilde sıfırlamayı hedefliyor.
EIP-8361: Kademeli İhraç Yakımı (Tapered Issuance Burn)
"Kademeli ihraç yakımı" olarak adlandırılan EIP-8361 teklifi, yaklaşık 60,25 milyon ETH'lik (güncel arzın yaklaşık yarısı) sabit bir doygunluk sınırı belirliyor. Düzenlemeye göre, yakım oranı stake edilen miktar arttıkça yükselecek ve söz konusu sınırda %100'e ulaşacak. Bu noktada, görevlerini eksiksiz yerine getiren bir doğrulayıcı bile konsensüs katmanından net bir getiri elde edemeyecek.
Teklifin yalnızca konsensüs katmanını etkileyeceği belirtilirken, Crowdfund Insider'ın aktardığına göre Ethereum istemcisi Prysm şimdiden yaklaşık 300 satırlık bir taslak uygulama üzerinde çalışmaya başlamış.
Mevcut sistemde, staking getirisi staking oranının kareköküyle ters orantılı olarak düşüyor ve ne kadar ETH stake edilirse edilsin %1,5 civarında bir taban getiri sağlamaya devam ediyor. Bu durum, getiri risk primini karşıladığı sürece sisteme sürekli yeni ETH girişine yol açıyor. Yeni teklif ise bu yapay tabanı kaldırarak, teklifi sunanların %50'nin kesinlikle altında olması gerektiğini savunduğu denge noktasını piyasanın kendi dinamikleri içinde bulmasını amaçlıyor.
'Fırsat penceresi kapanıyor'
Teklifin yazarlarından Jérôme de Tychey, nisan ayında stake edilen ETH oranının toplam arzın üçte birini aştığına ve doğrulayıcı giriş kuyruğunun maksimum seviyede olduğuna dikkat çekiyor. De Tychey, müdahale edilmemesi durumunda, temkinli tahminlere dayanan en kötü senaryoda, Ocak 2028'e kadar 70 milyonun üzerinde ETH'nin (arzın %55'inden fazlası) stake edilebileceği konusunda uyarıyor ve gecikilen her ayın stake oranına %1,5 puan eklediğini belirterek "Fırsat penceresi kapanıyor," ifadelerini kullanıyor.
Günümüzde toplam ETH arzının yaklaşık %33'ü stake edilmiş durumda. Stake edilen ETH'ler ise ortalama %2,6 oranında getiri sağlıyor. Yeni sistem tek seferde uygulanacak olursa bu oran anında %1,2'ye düşeek. Bu nedenle teklif, ağın uyum sağlayabilmesi adına taban ödül çarpanını geçici olarak iki katına çıkarıp daha sonra kademeli olarak düşüren 18 aylık bir geçiş süreci öngörüyor.
Çatallanmaya hazırlık süresiyle birlikte bu geçiş süreci, uyum sağlaması için Ethereum ağına yaklaşık iki yıllık bir süre tanıyacak. Kademeli düşüş mekanizması ise güncellemenin faaliyete geçirilmesinden sonraki ilk dönemden (epoch) itibaren geçerli olacak. İhraç oranı, %20'lik stake oranında yıllık arzın yaklaşık yüzde 0,5'i ile zirve yapacak, ardından yüzde 50'de sıfıra inecek.
Güvenlik Endişeleri ve Büyük Operatörlere Etkisi
Taslağın temel argümanlarından biri, staking miktarının belirli bir seviyeyi aşmasının ağ güvenliğini azaltacağı yönünde. Çünkü staking oranının yükselmesi, ETH arzının saklama hizmeti sunan kuruluşlarda ve büyük staking sağlayıcılarında yoğunlaşmasına neden oluyor.
Teklifin yazarları, bu durumun bağımsız bireysel staker'ları sistemin dışına ittiğini savunuyor. Ayrıca, arz enflasyonunun staking yapmayan yatırımcıları cezalandırdığını ve likit staking tokenlerinin ekosistemin temel parası olarak ham ETH'nin yerini aldığını öne sürüyorlar.
Düzenlemenin en çok etkileyeceği kesim ise büyük staking operatörleri olacak. Yeni modelde ihraç oranı zirveyi gördükten sonra düşüşe geçeceği için, büyümeye devam eden bir operatör giderek küçülen bir pastadan daha büyük bir pay almaya çalışacak.
Lido'dan Teklife İtiraz Gecikmedi
Ethereum'un en büyük likit stake sağlayıcılarından Lido'nun Staking Bölümü Başkanı Isidoros Passadis, kişisel X hesabı üzerinden yaptığı paylaşımla EIP-8361 teklifine dair görüşlerini dile getirdi.
Passadis, teklifin aynı anda çok fazla şeyi değiştirmeye çalıştığını ve temel aldığı araştırmaların "fazla teorik" olduğunu savundu. Passadis, bu hamlenin "Ethereum’un zor kazanılmış benzersizliğini, ETH'nin bir para birimi olması uğruna kurban ettiğini" dile getirdi. İhraç değişikliklerinin daha sonraki bir ağ güncellemesi için planlandığını belirterek teklifin zamanlamasına da itiraz etti.
Şimdi gözler Ethereum topluluğunun ve diğer geliştiricilerin bu telife yapacağı katkılara ya da itirazlara çevrildi.
İnternet sitemizde yapılan bu paylaşımlar, yalnızca bilgilendirme amaçlı olup herhangi bir şekilde yatırımcılara telkinde bulunma, yatırımcıları yönlendirme yahut yatırımcılara kar/zarar vaadi verme şeklinde yorumlanamaz.